Onderzoek naar eenzaamheid

Vrijwilligers van de Cliëntenraadsbrigade doen namens de Cliëntenraad onderzoek naar de dienstverlening van U Centraal. Het thema van dit onderzoek is eenzaamheid. Doel is erachter te komen of de diensten van U Centraal ter voorkoming van eenzaamheid, mensen verder helpen. Vooruitlopend op de presentatie van de resultaten in maart 2018 licht Luuk Overman van de Clientenraadsbrigade een tipje van de sluier op

Iedereen  kent het begrip eenzaam, maar niemand kan een sluitende definitie geven. Wel weten we allemaal, dat eenzaam een negatieve lading heeft. Het woordenboek zegt: “Zonder gezelschap, alleen”. Maar dat is zeker geen volledige omschrijving. Sommigen zien tientallen mensen per dag en voelen zich eenzaam. Anderen zien één keer per maand een familielid of vriend en zijn daarmee compleet gelukkig.


Is eenzaamheid een nieuw verschijnsel? Deze vraag is met een duidelijk nee te beantwoorden. Het is van alle tijden. Zelfs bij onze biologische voorvaders komt het voor dat individuen buitengesloten worden uit de sociale groep.


Volgende vraag. Ligt het misschien aan de grootstedelijke omgeving? Dat zal er waarschijnlijk wel iets mee te maken hebben. Erasmus zei al rond het jaar 1600: “Waar grote steden zijn, treft men grote eenzaamheid aan”.


Serieuze aandacht

We moeten de vraag naar eenzaamheid nu verder toespitsen. Waarom zijn mensen nu, in onze tijd en in onze samenleving eenzaam? De Cliëntenraad (CR) van U Centraal heeft vanuit haar eigen verantwoordelijkheid  begin 2017 besloten, dat eenzaamheid meer serieuze aandacht moet krijgen. U Centraal biedt veel verschillende soorten ondersteuning en hulp om eenzaamheid te bestrijden. Tegelijkertijd schrikken wij als raad van de cijfers in Utrecht: 18.000 van onze stadgenoten zijn eenzaam. De Cliëntenraad heeft daarom onderzoek gedaan naar het onderwerp en naar de hulp die U Centraal op dit gebied biedt.

Twee zaken waren onderwerp van onderzoek.

  • Ten eerste, hoe staat het met de eenzaamheid in de stad. Is dat meer of minder dan we denken? En is er meer inzicht te krijgen waarom mensen zich eenzaam voelen?
  • Ten tweede is getracht meer duidelijkheid te krijgen of de hulpverlening van U Centraal op de juiste plaats terecht komt. Met daarbij de vraag of het wel de juiste hulpverlening is. En tenslotte, hoe wordt één en ander gewaardeerd door de cliënten? Helpt dat wat U Centraal doet op de korte en op de langere termijn?

Dat onderzoek is van mei tot en met november 2017 gedaan. Er zijn een paar dingen duidelijk geworden of bevestigd.


Een tipje van de sluier

Er is meer eenzaamheid dan je op het eerste gezicht zou denken. Percentages wijken niet veel af van andere onderzoeken, die landelijk of lokaal zijn gedaan. Ook is naar voren gekomen, dat eenzaamheid vaak een verborgen probleem is. Mensen schamen zich voor hun eenzaamheid. Erkennen het zelfs vaak niet. Pas bij doorvragen wordt duidelijk dat men zich eenzaam voelt.

Als het geven van een antwoord op de eerste onderzoeksvraag al een lastige klus is, dan is het beantwoorden van de tweede vraag nog lastiger. Kom er maar eens achter of dat wat je doet helpt en echt nuttig is. Als er een hulpvraag komt voor assistentie bij het aanharken van het tuintje, kan daarachter ook een wens naar meer intensieve en/of andere contacten schuil gaan. En dat moet dan wel goed worden geïnterpreteerd door de hulpverlener of vrijwilliger.

Er is een relatief klein onderzoek gedaan. De CR gaat in maart de conclusies en aanbevelingen presenteren. Zonder hierop vooruit te lopen kan nu al worden vastgesteld, dat er veel gedaan wordt om eenzaamheid aan te pakken. Het kan echter altijd beter. En daar hoopt dit onderzoek een kleine bijdrage aan te leveren.


Luuk Overman, Clientenraadslid U Centraal

Januari 2018

 

 

Het contact met mijn cliënt geeft mij ook een ander inzicht: dat het leven dat ik leef niet het leven is. Het biedt me een bredere blik. Paola, vrijwilliger